Miejscowości

Piza – miasto nie tylko Krzywej Wieży

Piza (wł. Pisa) to jedno z najpopularniejszych miast na turystycznej mapie Włoch, a Krzywa wieża uchodzi za jeden z symboli całego kraju. To jednak nie jedyny zabytek w stolicy Toskanii i nie jedyny powód, dla którego miliony turystów przyjeżdżają tu co roku.

Piza

Piazza del Duomo w Pizie

Na placu o powierzchni niespełna 9 ha znajdują się aż cztery wyjątkowe zabytki, prawdziwe arcydzieła architektury średniowiecza. Już w 1987 roku wpisano je na listę światowego dziedzictwa UNESCO – Piza słynie z tego właśnie miejsca i nie sposób pominąć go podczas zwiedzania.

Katedra Santa Maria Assunta

Pierwszym z zabytków na Piazza del Duomo jest katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (wł. Santa Maria Assunta), której budowa rozpoczęła się w 1064 roku. Niecodzienna architektura tego obiektu łączy w sobie cechy wielu różnych stylów i świadczy o wielkości dawnej Republiki Pizy, za czasów której rozpoczęto budowę tejże katedry.

Piza dominowała na wodach Morza Śródziemnego dzięki potężnej flocie handlowej i wojennej, a do jej terytoriów należały m.in. Sardynia czy Korsyka. Dochody czerpane z podatków czy łupów wojennych znacząco wzbogaciły miasto i władającą nim arystokrację, stąd architektura Pizy z tamtego okresu nie stroni od przepychu. O tym, że budowę katedry sfinansowano właśnie z łupów wojennych informuje m.in. jedna z inskrypcji zachowanych na fasadzie budynku.

Zobacz teżWenecja – miasto, które trzeba zobaczyć

Jednym z możliwych powodów rozpoczęcia budowy katedry w Pizie mogło być dążenie do wypełnienia ślubów złożonych Maryi Pannie, w zamian za jej pomoc w zwycięstwie w bitwie morskiej u wybrzeży Sycylii, które to zwycięstwo utrwaliło władzę Republiki Pizy nad tą wyspą.

Baptysterium San Giovanni

Założone w 1152 roku jako miejsce udzielania sakramentu chrztu, Baptysterium San Giovanni (pol. św. Jana Chrzciciela) stanowi największy tego typu obiekt w całych Włoszech. Wzniesiono je na planie koła o średnicy 35 metrów, a jego wysokość to blisko 55 metrów. Prace budowlane trwały przez kilka stuleci aż do XIV wieku, kiedy to ukończono budowę kopuły.

Baptysterium San Giovanni słynie m.in. z doskonałej akustyki we wnętrzu, co chętnie demonstruje jeden z pracowników muzeum, co pół godziny wykonując krótki śpiew. Bogata dekoracja zewnętrzna obiektu nie odstaje od wyglądu pozostałych zabytków na Piazza del Duomo, zachwycając zdobieniami, arkadami i rzeźbionymi szczytami.

To także wyjątkowy przykład przejścia od stylu romańskiego (dolna część) do gotyckiego (górna część). Marmurowy budynek baptysterium znajduje się na wprost fasady głównej katedry Santa Maria Assunta i stanowi niezwykłe dopełnienie jej architektury.

Wnętrze baptysterium San Giovanni pozbawione jest znaczniejszych dekoracji i zdobień. Po środku znajduje się chrzcielnica wykonana z brązu, dzieło Italo Griselliego. Znajdziemy tu także ambonę, wyrzeźbioną w latach 1255-1260 przez Nicola Pisano, prekursora włoskiej rzeźby renesansowej.

Zobacz teżVernazza – kolorowe miasteczko w regionie Cinque Terre

Niewiele osób wie, że Krzywa Wieża w Pizie to nie jedyny tutejszy obiekt, który odchyla się od pionu. Baptysterium San Giovanni także wybudowano na niestabilnym, piaskowym podłożu, przez co pochyla się ono o 0,6 stopnia w stronę katedry.

Torre pendente di Pisa – Krzywa Wieża w Pizie

Słynna Krzywa Wieża w Pizie to miejsce będące celem podróży 10 milionów turystów rocznie. Ta słynna budowla w rzeczywistości jest dzwonnicą (kampanilą) znajdującej się obok katedry i razem z nią i dwoma innymi zabytkami architektury tworzy kompleks Campo dei Miracoli.

Krzywa Wieża budowana była przez blisko 200 lat, od 1173 do 1372 roku. Odchylenie od pionu zauważono już w pierwszym roku od rozpoczęcia budowy, niemniej jednak nie zdecydowano się na rozbiórkę i wzmocnienie fundamentów – zamiast tego zdecydowano się na wydłużenie kolumn z jednej strony wieży, przez co jest ona asymetryczna.

Podobnie jak pozostałe budynki na Piazza del Duomo w Pizie, ośmiokondygnacyjna Krzywa Wieża jest odznacza się bogatymi zdobieniami i wykonana została z białego marmuru. Jest wyższa od znajdującego się po drugiej stronie katedry baptysterium o zaledwie… 12 cm.

W 1990 roku rozpoczęto remont, w celu zabezpieczenia wieży przed zawaleniem, ta bowiem nieprzerwanie od ponad 600 lat odchylała się od pionu – średnio o 1 mm rocznie. Zespół ekspertów prowadzony przez profesora geotechniki polskiego pochodzenia – Michele Jamiolkowskiego – opracował metodę wzmocnienia fundamentów, dzięki której zatrzymano dalsze przechylanie się wieży. Ponowne otwarcie wieży dla turystów nastąpiło 11 lat później, w 2001 roku.

Cmentarz Camposanto Monumentale

Ostatnią budowlą która powstała na placu Piazza del Duomo w Pizie jest cmentarz Camposanto Monumentale, założony w 1277 roku. Znajdują się tu groby najbardziej znamienitych osób w historii Pizy – m.in. profesorów uniwersytetu Anteneo Pisano czy rządzącej dawniej miastem rodziny Medici.

Na ścianach wewnętrznych cmentarza znajdowały się freski z XIV wieku, wykonane przez znaczących w tamtej epoce artystów. Freski te ilustrowały m.in. wizje z Boskiej komedii Dantego, podejmując tematykę życia i śmierci. W ogromnej większości uległy one zniszczeniu podczas bombardowań w trakcie II wojny światowej, a te, które przetrwały, przeniesiono do muzeum Museo delle Sinopie w Pizie.

Rozmieszczenie budynków na Campo dei Miracoli

Rozmieszczenie katedry i baptysterium na placu katedralnym (wł. Campo dei Miracoli – „Pole Cudów”) nie jest przypadkowe. Podobnym układem charakteryzuje się Wzgórze Świątynne w Jerozolimie, z którą to Piza była mocno powiązana w czasach Republiki – patriarchą Jerozolimy został arcybiskup Pizy, a jej okręty wojenne brały udział w pierwszej wyprawie krzyżowej.

Piza – co jeszcze warto zobaczyć?

Arcydzieła architektury na Campo dei Miracoli to nie jedyne zabytki i atrakcje, które warto zobaczyć we włoskiej Pizie. Wielu turystów ogranicza się jednak tylko do tego miejsca, pomijając centrum miasta i ciekawe muzea, dzięki czemu panuje tu nieco mniejszy tłok.

Kościół Santa Maria della Spina

Ten malutki gotycki kościół wzniesiono w Pizie w 1230 roku. W 1333 r. sprowadzono tu relikwię – cierń, będący częścią korony cierniowej Chrystusa. Dziś relikwii tej już tu nie ma, została ona przeniesiona do innej świątyni.

W 1871 roku kościół rozebrano, aby wzmocnić nabrzeże rzeki Arno, a następnie odbudowano go ponownie nieco wyżej. Wprowadzono jednak przy tym pewne zmiany w wyglądzie budynku, co oburzyło ówczesnych krytyków.

Piazza dei Cavalieri

Plac Rycerzy to drugi najważniejszy – po Piazza del Duomo – plac w Pizie. Stanowił on polityczne centrum średniowiecznej Pizy, tutaj bowiem Pizańczycy dyskutowali o problemach i polityce, tutaj też świętowali kolejne zwycięstwa odnoszone przez ich flotę.

Na środku placu znajduje się pomnik Kosmy I Medyceusza (wł. Cosimo I de’ Medici), księcia Toskanii. Upamiętnia on pierwszego wielkiego mistrza Zakonu Rycerzy św. Szczepana, przedstawiając księcia w akcie ujarzmienia delfina, co symbolizować miało jego panowanie nad morzami.

Kościół Santo Stefano dei Cavalieri

W połowie XVI wieku swoją siedzibę na placu Piazza dei Cavalieri ulokował Zakon Kawalerów św. Szczepana, budując m.in. jedyny w Pizie kościół w stylu renesansowym. Zawiera on tureckie sztandary marynarki wojennej, które zdobyte zostały przez Rycerzy tego zakonu podczas bitwy morskiej pod Lepanto w 1571 roku. Wewnątrz kościoła znajdują się cenne dzieła sztuki i trzy organy – kolejno z 1571 r., 1733 r. i 1931 roku.

Palazzo dei Cavalieri

W pałacu znajdującym się na placu Rycerskim w Pizie mieści dziś Scoula Normale di Pisa, część uniwersytetu założonego przez Napoleona Bonaparte. Pałac ten wybudowano w latach 1562-1564, a jego fasada odznacza się wyjątkowym sgraffiti projektu Giorgio Vasariego.

Uniwersytet w Pizie

Uniwersytet w Pizie należy do najsłynniejszych i najstarszych w całych Włoszech. Założono go w 1343 roku na podstawie edyktu papieża Klemensa VI, a do jego absolwentów należą m.in. Galileusz, matematyk i astronom Bonaventura Cavalieri, śpiewak Andrea Bocelli czy papież Klemens XII.

Museo Nazionale di San Matteo

W muzeum tym prezentowane są dzieła z historycznych budynków kościelnych w Pizie, wykonane od wczesnego średniowiecza do XVI wieku. Zobaczyć tu można rzeźbiarskie arcydzieła Nicoli Pisano czy Donatella, a także bogatą kolekcję malarstwa antycznego, średniowiecznych rękopisów iluminowanych czy drewnianej rzeźby religijnej z XIII-XV wieku.

Piza – jak się tu dostać?

Piza położona jest nad rzeką Arno, kilkanaście kilometrów od wybrzeża Morza Tyrreńskiego, ok. 350 km na północny-zachód od Rzymu. Znajduje się tu największy w Toskanii międzynarodowy port lotniczy, do którego bezpośrednie loty odbywają się z trzech polskich miast: Krakowa (przez cały rok) oraz Gdańska i Warszawy-Modlin (sezonowo).

Piza to świetny pomysł na weekendowy wyjazd. Lot z polski trwa ok. 2 godzin, a mnogość zabytków i atrakcji sprawia, że nie sposób się tutaj nudzić.